|
هاڻي اسان کي اهو �سڻو آهي ته خانقاهه جو بنياد ڪيئن
پيو، ان جي شروعات ڪهڙي دور ۾ ٿي ۽ ان جي اصليت ڇا
آهي؟ تاريخي Ù„ØØ§Ø¸ کان خانقاهه جي بنياد Û½ ان جي
وجود ۾ اچڻ جي باري ۾ ايترو معلوم ٿئي ٿو ته ان جي
شروعات اصل ۾ �شام“ ملڪ کان ٿي. انهيءَ خانقاهه جي
تعمير جو سبب ڄاڻائيندي تاريخ ۾ اچي ٿو.
�هڪ �ينهن ڪنهن عيسائي امير جهنگ ۾ شڪار پئي ڪيو، ته
ه�ن اتي ٻن درويشن کي ويٺل �ٺو. ه�و هڪٻئي سان
نهايت پيار ۽ پاٻوهه مان ڳالهيون ڪري رهيا هئا ۽
وٽن جيڪي ڪجهه به هو، سو ڪ�ي گ�جي کائڻ ويٺا. ان
بعد انهن مان Ù‡Úª درويش اÙ�ٿيو Û½ ٻئي سان پيار Û½ ØÙ�ب
سان موڪلائي، ڪنهن نامعلوم طر� �انهن هليو ويو.
درويشن جي انهيءَ هلت کي �سي، اهو عيسائي امير
�ا�و متاثر ٿيو ۽ ويٺل درويش کان پڇيائين، ته ه�و
ٻيو درويش ڪير هو، ه�ن سان تنهنجو ڪهڙو رشتو هو ۽
هاڻي هو ڪي�انهن ويو؟ ا�ن تي هن درويش ورندي �ني
ته و�يَلَ درويش سان منهنجو ڪوبه قريبي تعلق ڪونهي
۽ هن جي باري ۾ مون کي ڪوبه علم نه آهي، ته هو ڪير
هو ۽ ڪا�ي روانو ٿي ويو! اهيءَ تي عيسائي امير
کانئس پڇيو ته پوءÙ� Ù‡Ù�Ù† سان ايتري Ù…ØØ¨Øª Û½ Ø´Ù�قت جو
ڪهڙو ڪارڻ هو؟ درويش ورندي �ني ته اهو اسان جو
درويشانه طريقو آهي. عيسائي امير وري ان درويش کان
دريا�ت ڪيو، ته ڇا اوهانکي گ�جي رهڻ لاء� ڪا جاء�
نه آهي، جتي اوهان سڀ درويش اچي پاڻ ۾ هڪ هنڌ رهو؟
ان تي درويش جواب �نو، ته اسان کي رهڻ لاء� اهڙو
ڪوبه گهر نه آهي. چوڻ ۾ اچي ٿو ته مٿئين واقعي کان
متاثر ٿي، انهيءَ عيسائي امير شام ملڪ ۾ �رملھ“
نالي هڪ خانقاهه تعمير ڪرائي، جتي اهڙي قسم جا
درويش Û½ بزرگ پاڻ Û¾ اچي Ú¯Ú� رهندا هئا. اهڙيءَ طرØ
خانقاهه جي تعمير جي شروعات ٿي“ (4)
ممڪن آهي ته انهيءَ ئي نسبت سان مسلمانن ۾ به خانقاهه جو بنياد
پيو هجي. عجمي دنيا ۾ �خان“ مسلمان کي چوندا آهن ۽
�قاهه“ گاهه جو معرب آهي، يعني اها جاء� جتي
مسلمان درويش گ�جي رهندا هجن. تاريخي �قطه نگاهه
کان خانقاهه جي مرڪزي ڪردار تي باريڪ پينيءَ سان
غور Û½ Ù�ڪر ڪبو ته اهو ÙˆØ§Ø¶Ø Ù¿ÙŠÙ†Ø¯Ùˆ ته اسلامي تاريخ
۾ �مسجد نبوي“ سڀ کان پهرين اسلامي خانقاهه هئي،
جتي خود ØØ¶Ø±Øª نبي ڪريم صلي الله عليھ وسلم جن
پنهنجن Ø§ØµØØ§Ø¨Ù† Ú©ÙŠ ديني Û½ دنيوي تربيت Ú�يندا هئا Û½
تزڪيه ن�س جي پڻ تلقين ڪندا هئا. عهد رسالت ۾ مسجد
نبويءَ جي ڀرسان â€�اهل صÙ�ه“ پاڻ Û¾ Ú¯Ú�جي قرب Û½ Ù…ØØ¨Øª
سان رهندا هئا. گويا �س�ه“ به هڪ خانقاهه جو درجو
رکندو هو. خل�اء� راشدين جي زماني ۾ پوري مدينه
منوره هڪ خانقاهه مثل هو، جتي عام مسلمانن کي
Ù…ÿØÿà JFIF – – ÿáÐExif MM * b j( 1 r2 †‡i œ È – – Adobe Photoshop 7.0 2007:11:23 21:41:14 ÿÿ 9 Š ( & ¢ H H ÿØÿà JFIF H H ÿí Adobe_CM ÿî Adobe d€ ÿÛ „
ÿÀ € u" ÿÝ ÿÄ?
3 !1AQa"q�2‘¡±B#$RÁb34r‚ÑC%’Sðáñcs5¢²ƒ&D“TdE£t6ÒUâeò³„ÃÓuãóF'”¤…´•ÄÔäô¥µÅÕåõVfv†–¦¶ÆÖæö7GWgw‡—§·Ç×ç÷ 5 !1AQaq"2�‘¡±B#ÁRÑð3$bár‚’CScs4ñ%¢²ƒ&5ÂÒD“T£dEU6teâò³„ÃÓuãóF”¤…´•ÄÔäô¥µÅÕåõVfv†–¦¶ÆÖæö'7GWgw‡—§·ÇÿÚ ? ô¾CšC Ô?D“ùüäQmQ3ùS3ŽQÅ5LEÕÄΟ‚�!Ð@Ðê4þôó=Óˆñù¤•îŸæSd¤k¢Sæœ ¥¤¤Ø:åGO&�<‘R
³¨µà1–Çézn I#s�ý…²2@q«¼KÙä’í¶¾»ô5ÕïVæt’˜ÄPR;=pêÅk�°ÉXúNfÙ÷þâ�®ÊV*`ôÃ\ç’D—ú:ÿ µùÏRg!²!EüϱoØßµú{½)öú‘>žéýÿ fô‘ÒEÿÐôVL"vP`�‰ØvMJÛ†¢Sïdr‹…›½®†È‘ ˜ùŸì¥H´¾«|Ó«‚whߤ|4Ÿr¨Úr@-7‹‰.s›v×éíÚÖ{œÅ!U¾Â^Ùýº˜c~ß{q*U¶}V¥ê7SørUCVKì—Ú+«k€mR&Ç9Ïí¾ç"Å0ÛÚ /ýÐ |Üÿ jT«lš#qÚ O‰;Yþz�±°N¤5Rû+Kv¾KžAqpÚï¢Ðߥú_oøtJé±î&×�D{†„ˆ÷µ®nÝ›Ÿôö¥J¶àx:øÄ(—…
je@¶½%ÆI$—Îvçnw¹Éÿ ©6™�‘» ×k(ĂВI$Pÿ ÿÑô@šXAÚæ�H?‚w[w¦\ÚœçrÖ’N“¯î'g
{š!¤Á—u�üölk+VKÚFàF× �"TK5sZÉÛ.pã·ccþŽõŠ�ãï¨0o†‘`'`½þߤçþ�Òÿ ÁRýiÎØÊä_¸ƒß`fÇ~“þŸ£Lr«pi¯ô»à�Ÿºuõ5üÅ7[é‡Lƃît pkRRv·ßÐÂ<÷Løýˆúö]ÏØ×€Ûºe»»oé}MÛö¤Ü†ôÆ¢@ “ Þç9Ãsvìú?ößó‰†[çÁ¡Å�qN Üæ!®ö{ÐS/Bö†Å¥Äíi.kd¸¾Þ}Ö¿ØÄõ2æ
�ðIÜæëý_kšÕµ27¸Ã=¢@yÕÇkvû=íþ_ýñwdé¡àó§ï}$T’Š�`4Øë .3Ás·ÓÙý…"4ùªõå=äÚ^nlÙíÝisšÖ³é;þ9Š_h$–úV}(Ý·H’Ýû¥%6ÙØ"ªÂLjné˜.;uíþÓw#2ÍäÃ\ ‡8D™sKv»ßíÚ€If’I"‡ÿÒô@Hh ¨Ý:@'W)9Õ1Å0·ßnÓ§ý?ûm0–7kÚÓÈ=ãÅLRÍŽl
® ?wÛÔÔôkUmOqtVÐv–@½ÿ GtþsÛù‰6Ö5ºm®ÜòâÑû‡Ú=¿™íúh¥Žnƴǧ‚#oÑú)›U`îkC`Ì
þþÆûwÿ -1õ©{Aõ[ÁÜ"?ú©÷‚XXÒàö¸‹€´óû¶nRscvXšîAS5ÖZæ–‚!À‰Í�ÜþBJBËØI"Á I"`?ÔoïWïújUØ[m`
¡íÜÒdu—ϱ�D"DvãM4HÖÇ}&‡v÷ ÓûR‚‘Ët!ÒÒƒäD8Ã}Óùÿ ˜ž«jy›ƒ†¾àdKNÇ7wï5ÊNª·Lµ¦y0'A´šÓìD ’‘VÃé0
ÌÍ�Z6ëûc7µ7ªÀÍÄ€9q.ïI�j(ª°òðÖ‡;éήÿ ;ó“ØNýÞ8~ѸjS:Ìí"�ÀéÁýÔrö‚Lo™�ßõ-U™�Dé[A<�5çÒþº? Èli´î—=œýÞ/jA%"I$ŠÿÓôjøDöÀP¯„GZF¢|4?çÄ¢qî‘<%Õi%s$
ΓÀ |